517x bekeken

Bestuurders en directeuren opgelet! Alle betaaltermijn verlengen? Of juist alle kleine leveranciers sneller betalen? Contracten ontbinden? Inkooptrajecten stopzetten of juist alle doorlooptijden verlengen? Onzin! Inkoop in crisistijd is maatwerk en vraagt om dialoog en nuance. En dat is niet anders voor private dan publieke partijen.

Jordie van Berkel-Schoonen

Afgelopen weken komt het ene slechte voorbeeld na het andere naar boven. Zo heeft Sprout een overzicht samengesteld van 10 #coronahufters: https://www.sprout.nl/artikel/... Wangedrag is bijna zonder uitzondering doorvertaald naar eenzijdig verlengen van betaaltermijnen, het niet respecteren van contracten en tijdelijk personeel zonder pardon op straat zetten. Een ander spraakmakend voorbeeld zijn de winkelketens welke de huren eenzijdig stopzetten: https://www.vastgoedmarkt.nl/r... .

Publieke organisaties trekken wat minder de media-aandacht. Tegelijkertijd is hier iets anders aan de hand. In veel gevallen blinken ze niet uit in daadkracht en al helemaal niet in heldere communicatie. Dat is een probleem dat dieper zit dan de huidige crisis, maar het is even kwalijk om grote hoeveelheden leveranciers tot de dag van vandaag simpelweg in onzekerheid te laten zitten. Onzekerheid over het feit of contracten al dan niet gerespecteerd worden. Onzekerheid over omzet.

Dan heb ik het nog niet over een typische organisatie als de NS. De NS besteed al sinds jaar en dag Europees aan, waren een van de eerste ondertekenaars van de Code Verantwoordelijk Marktgedrag en hebben een uitgebreid organisatie- en daarvan afgeleid inkoopbeleid gericht op duurzaamheid. Ze rapporteren volgens de richtlijnen van de GRI. Echter dit alles blijkt in crisis niet te gelden. In een door de Raad van Bestuur ondertekende brief, benadrukken ze nu hun statuur als private organisatie, en schrijven een eenzijdige brief naar haar leveranciers stuurt waarin ze twee dingen aankondigen:

De NS neemt twee maatregelen. Voor producten en diensten die minder afgenomen worden, betalen ze alleen de daadwerkelijke afname. En voor producten en diensten die meer worden afgenomen, bedingen ze korting.

De mooie woorden er om heen dat het hun spijt, zijn hierbij niet meer geloofwaardig. Deze brief heeft bijvoorbeeld de directe consequentie dat honderden, zo niet duizenden schoonmakers van de ene dag op de andere dag zonder werk komen te zitten, omdat de treinen en stations niet meer vervuilen. En op de resterende omzet durven ze dan ook nog een korting te bedingen. De NS scoort hiermee een dikke onvoldoende en kan aansluiten in de rij #coronahufters. Gelukkig zijn de schoonmaakleveranciers zo verstandig dit domino-effect tot op heden te stoppen.

Helaas is het niet moeilijk deze rij aan te vullen met nog veel meer voorbeelden van onacceptabel gedrag van zowel publieke als private organisaties. Een heel groot deel van dit gedrag is paniekvoetbal, gericht op de korte termijn, waarbij er vanuit de hoogste bestuurs- en/of directie eenzijdig maatregelen opgelegd worden die voor alle leveranciers moeten gelden en waar inkopers onvoldoende tegengas op geven.

De impact van eenzijdig opgelegde en algemene maatregelen is veelzijdig en negatief. Terwijl ik dit schrijf, besef ik me dat u dit in veel gevallen niet bewust zal doen. Waarschijnlijk bent u zich niet bewust bent van de impact die u veroorzaakt, wordt u door uw eigen organisatie niet goed geïnformeerd of het ontbreekt u aan antwoorden op de vraag hoe dan wel, want u kampt met ernstige zorgen over uw eigen organisatie en u beseft u zich meer dan ooit tevoren dat u als leider uw organisatie door deze crisis heen moet loodsen. Dat is begrijpelijk, lees dan vooral nog even door. Ik neem u mee in de impact die u hiermee (onbewust) veroorzaakt:

Allereerst wordt massaal over het hoofd gezien dat als uw leveranciers omvallen, u op korte termijn uw eigen klanten ook niet meer kunt bedienen. Dat kan nooit uw bedoeling zijn. Ten tweede hebben veel grote opdrachtgevers een verantwoordelijkheid, juist in crisistijd. Als u in uw beleid duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord inkopen en/of de code verantwoordelijk marktgedrag omarmd hebt (en dat heeft een groot deel van u!), dan staat dat in schril contrast met wat er nu in de praktijk gebeurd. Juist nu kan en moeten organisaties die veel inkoopvolume hebben veiligheid en stabiliteit brengen richting haar leveranciers in de bijzondere situatie die voor veel leveranciers ongekend onveilig en onzeker is. Als het stormt en ruig is buiten, is het belangrijk elkaar goed vast te houden. Ten derde ontneemt u uzelf en uw organisatie de kans om versneld te innoveren. Het is een wetmatigheid dat juist onder hoge druk en urgentie, vernieuwing en verbetering versneld tot stand komt. Mits u in staat bent de brug te slaan en hiervoor de samenwerking op zoekt met uw leveranciers. Spreek u leveranciers aan op hun ondernemerschap en stimuleer creativiteit. U kunt nog wel eens verrast komen te staan. Ten vierde is het van belang om met de sterkste schouders de sterkste lasten te dragen. Als grote opdrachtgevers dit massaal afwentelen op kleinere en middelgrote bedrijven, dan bent u er mede verantwoordelijk voor dat u de economie de volgende recessie in drukt. En ten vijfde heeft u elkaar straks weer hard nodig, dus als u nu uw leveranciers massaal laat vallen, kunt u niet verwachten dat u straks weer hun 'customer of choice' zult zijn.

Wie een partner blijkt te zijn in crisistijd, plukt daar nog lang de vruchten van.

Jordie

Jordie van Berkel-Schoonen

F-Fort : Verandermanagement | Inkoop | Facilitair | Auteur | Ondernemer | Spreker

Linkedin: https://www.linkedin.com/in/jo...

Afbeelding: Pixabay