283x bekeken

Moeder Natuur kent geen afval, maar bestaat uit een oneindige kringloop. Dingen groeien, gaan dood en zijn weer voedsel voor een ander organisme. Het is een circulair proces dat continu doorgaat. Toch kiezen mensen vaak voor een lineaire benadering, we nemen grondstoffen, maken een product en gooien het product daarna weg. In de afgelopen eeuw is de vraag naar grondstoffen wereldwijd geëxplodeerd. De verwachting van experts is dat deze ontwikkeling nog verder door zal gaan en dat grondstoffen schaars worden. Om deze ontwikkeling tegen te gaan is het belangrijk om grondstoffen en producten optimaal in te zetten en te hergebruiken, ofwel het creëren van een circulaire economie.

Een belangrijk middel in de transitie naar circulaire economie is circulair inkopen. Binnen de inkoopbranche wordt er steeds meer aandacht aan circulair inkopen besteed. Zelf was ik benieuwd hoe ver de ontwikkeling van circulair inkopen nou eigenlijk is en daarom heb ik dit als afstudeeronderzoek gekozen. Het onderzoek is gefocust op de mening van inkoopprofessionals. De inkoopprofessionals krijgen namelijk dagelijks te maken met inkooptrajecten en kunnen daarom daadwerkelijk beoordelen in welke mate circulair wordt ingekocht. Met dit artikel wil ik graag de voornaamste resultaten van het onderzoek delen.

Hoe staan inkopers tegenover circulaire economie?
Inkopers weten wat het begrip circulair inkopen inhoudt. Bijna elke inkoper weet uit te leggen dat circulaire economie de manier is om de vraag naar grondstoffen en materialen te verminderen. Daarnaast zijn de meeste inkopers positief over de transitie naar een circulaire economie. Maar liefst 85% van de inkopers geeft aan uit zichzelf bij te willen dragen aan een circulaire economie. Vooral jonge mensen die uit de leeftijdscategorie van 1986 tot 2000 komen zijn enthousiast over circulaire economie.
De overgebleven 15% geeft aan niet uit zichzelf bereid te zijn om mee te werken aan circulair inkopen, het een onnodige ontwikkeling vindt of er zelfs tegen is. Deze groep denkt dat als materialen opraken er toch wel alternatieven worden gevonden.

In welke mate wordt er circulair ingekocht?
Uit het onderzoek blijkt dat er al regelmatig circulair wordt ingekocht maar dat er nog wel een lange weg te gaan is voordat bij elk inkooptraject circulair wordt ingekocht. Ongeveer 48% van de inkopers geeft aan wel eens bij een aanbesteding betrokken te zijn geweest waar circulariteit één van de gunningscriteria was. Het merendeel van de inkopers is dus nog niet bij een circulair inkooptraject betrokken geweest, maar de uitkomst laat wel zien dat circulariteit al als gunningscriteria wordt gebruikt. Verder is aan de inkopers gevraagd bij hoeveel procent van de inkooptrajecten al rekening wordt gehouden met circulariteit. De uitkomst is dat op het moment gemiddeld bij 6,6% van de inkooptrajecten rekening wordt gehouden met circulariteit.

Merken inkopers iets van de middelen die de overheid aanbiedt?
De overheid biedt verschillende interventies om de transitie naar circulaire economie mogelijk te maken. De interventies zijn: stimulerende wet- en regelgeving, marktprikkels, financieringen, kennis- en innovatiedeling, internationale samenwerkingen en gedrag interventies. In het onderzoek is naar voren gekomen dat ongeveer 50% van de inkopers niets merkt van de interventies die de overheid aanbiedt. Ongeveer 40% van de inkopers merkt wel dat de overheid kennis en innovatie over circulair inkopen deelt. Daaropvolgend merkt bijna 30% van de inkoopprofessionals dat de overheid actief bezig is met stimulerende wet- en regelgeving. Minder dan 15% van de inkopers merkt op dat de overige interventies worden aangeboden. Kortom de overheid zal stappen moeten maken om de interventies binnen de inkoopbranche meer tot zijn recht te laten komen.

Competentieprofiel van een circulair inkoper
Wat voor competenties horen bij de rol van een circulair inkoper? Uit het onderzoek is gebleken dat de drie belangrijkste competenties innovativiteit, samenwerken en lef zijn. Verder worden ook de competenties ondernemerschap, creativiteit, doorzettingsvermogen, resultaatgerichtheid en omgevingsbewust als belangrijk gezien.

Tijdens het uitvoeren van het onderzoek ben ik me steeds meer gaan beseffen wat het belang van het creëren van een circulaire economie voor de wereld is. Daarom wil ik het artikel afsluiten zoals ik het artikel ook begonnen ben. Onze lineaire manier van leven draagt voor een groot deel bij aan de opwarming van de aarde en het grote gebruik van aardse materialen. Verschillende consequenties van onze lineaire manier van leven zijn de steeds vaker voorkomende dreiging van overstromingen, het smelten van poolkappen, het verwoesten van leefomgevingen en de verandering van de natuur. Uiteindelijk zijn we hier allemaal, bewust of onbewust, voor verantwoordelijk. Inkopers kunnen het verschil maken en zijn een belangrijke schakel in de transitie naar een circulaire economie. Tegen alle inkopers wil ik daarom zeggen, durf de stap naar een circulaire denkwijze te nemen.

Afbeelding Pixabay

Afval
Justin2

Justin Loomans

Junior consultant In2talent