374x bekeken

<onlanders.nl> Minder dan een kwart van de aanbestedingen van het eerste halfjaar van 2018 hebben een verwijzing naar duurzaamheid. Hoe kunnen we dit versnellen? In deze reeks blogs onderzoeken we belemmeringen en oplossingen. Ons doel? In 2019 leveren alle aanbestedingen een significante bijdrage aan het versnellen van de nieuwe economie!

Een van de problemen om tot meer duurzame inkoop te komen is de onbekendheid van modellen als de NEN-ISO 20400 richtlijn over duurzame inkoop. Om meer licht te werpen over dergelijke richtlijnen heeft Onlanders Anne Staal, senior lecturer van de Hanzehogeschool, een aantal vragen gesteld.

Over Anne Staal

Anne Staal is docent-onderzoeker en coördineert als duobaan de minor inkoop waar jaarlijks ongeveer 150 studenten zich verdiepen in het inkoopvak. Tevens werkt hij aan zijn promotieonderzoek over hoe MKB’ers en grote organisaties in de bouwketen omgaan met innovatieve leveranciers. In juli verdedigt hij zijn proefschrift aan de Auckland University of Technology in Nieuw-Zeeland. Eén van de conclusies uit dit proefschrift is dat groene innovaties van toeleveranciers zeker financiële voordelen kunnen opleveren.

Groene innovaties

Ook is de Hanzehogeschool aan het investeren om met de innovatiewerkplaats inkoop de samenwerking tussen theorie en praktijk te vergroten. Hier kunnen opdrachtgevers relevante vragen stellen die door de studenten en onderzoekers van de Hanzehogeschool worden onderzocht. Zo is er meer synergie te halen uit de samenwerking tussen organisaties (privaat en publiek) en de Hanzehogeschool.

Versnellen van de betekeniseconomie

Voor het in kaart brengen van maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) bestaat sinds enige tijd de NEN-ISO 20400 richtlijn. Via de NEVI is deze scan online gratis beschikbaar.

In een pilot hebben vorig jaar 25 studenten bij 10 verschillende opdrachtgevers de scan uitgevoerd. Ze hebben daarvoor maar liefst 70 interviews uitgevoerd en de resultaten van deze scan verwoord in verbetervoorstellen. Dit varieert van het opstellen van een supplier code of conduct van een kleine gemeente, tot het geven van adviezen om rijksinkoop van ICT te verduurzamen.

  • ISO 20400 uitgelegd
    ISO 20400 bevat praktische handvatten voor publieke en private organisaties om hun inkoopproces op een maatschappelijk verantwoorde wijze in te richten en te laten aansluiten bij hun duurzaamheidsstrategie. De richtlijn definieert de belangrijkste principes van maatschappelijk verantwoord inkopen, zoals het afleggen van rekenschap, transparantie, respect voor mensenrechten en ethisch gedrag.
    Ook geeft ISO 20400 het belang aan van risicomanagement. De NEVI heeft samen met de NEN een webtool gemaakt met 57 vragen. Na het doorlopen van deze ISO 20400 scan ontvang je praktische tips om duurzame inkoop te verbeteren. Enkele bedrijven hebben al een zelfverklaring ingevuld waarmee ze hun ambities kenbaar maken.

Wat is het effect van ISO 20400?

De ISO-richtlijn en de NEVI ISO 20400 webtool maken duidelijk hoe duurzame inkoop vanuit de directie is vertaald en verankerd in het organisatiebeleid. De ISO 20400 scans wakkeren goede discussies aan en ondersteunen inkoopafdelingen en budgethouders. In juni 2018 ontving het beste studententeam een NEVI Purchase Promise award. Zij stelden voor dat de opdrachtgever een expertisecentrum (een ‘intern loket’) zou oprichten om kennis en best-practices te delen.

In het algemeen scoren bedrijven redelijk op borging binnen directie en beleid.

Inzicht is een goede start en de NEVI-scan is een goed middel om het gesprek over duurzaamheid aan te gaan. Dit zowel binnen de eigen organisatie en met andere organisaties en toeleveranciers.

Benchmarking

De NEVI-vragenlijst geeft eenvoudige mogelijkheden tot benchmarking. Dit kan ook een impuls geven om van elkaar te leren en te werken aan verbeteringen. De vragenlijst is uitgebreid, maar de NEVI heeft ook een quickscan gecreëerd.

Onlangs heeft een student van de Hanzehogeschool diverse vragenlijsten naast elkaar gelegd en een voorstel gedaan tot zeven eenvoudige vragen. Met deze vragen kan een MKB’er bepalen in hoeverre hij duurzaam kan inkopen. Het mooie is dat de MKB’er deze vragen ook aan bijvoorbeeld zijn toeleverancier kan stellen. De Hanzehogeschool wil het effect van dergelijke vragenlijsten verder testen.

De belangrijkste stap die volgens de 25 studenten gezet moet worden is het vertalen van de duurzaamheidsdoelstellingen in daadwerkelijke contracten, en deze doelstellingen met leveranciers te realiseren. De urgentie voor het opnemen van duurzaamheidsdoelen wordt met dit model niet gecreëerd. Dat komt mogelijk omdat de inkooppraktijk heel divers is en de NEVI-vragen hierover niet specifiek genoeg (kunnen) zijn. Eén studententeam heeft daarom bij een waterschap een voorstel gedaan om een KPI-systeem op te zetten.

Van papier naar praktijk

In de praktijk lopen studenten tegen diverse belemmeringen aan. Duurzaamheidsdoelen worden in de praktijk vaak bezien vanuit de framing ‘kostenpost’. Studenten lopen er tijdens hun opdrachten tegenaan dat verduurzaming in de contracten door budgethouders niet omarmd worden. We vergeten daarbij dat maatregelen op (lange) termijn ook harde besparingen of meer omzet kunnen opleveren, veiliger of schoner zijn, en ervoor kunnen zorgen dat we bijvoorbeeld onze klimaatdoelstellingen halen.

Bovendien is uit onderzoek bekend dat verduurzaming zeker helpt bij merkimago, het verminderen van risico’s, het welzijn van medewerkers en het voldoen aan wet- en regelgeving.

Opdrachtgevers gevraagd

Hanzehogeschool zoekt opdrachtgevers die willen meedenken hoe deze stap praktisch gemaakt kan worden. We zoeken dus opdrachtgevers die met hun leveranciers concrete doelstellingen op het terrein van duurzaamheid willen realiseren.

Neem contact op met Anne Staal via a.a.g.staal@pl.hanze.nl als je hiermee worstelt en met studenten aan de slag wilt!

Bron: Onlanders.nl
Anne Staal

Auteur

Anne Staal